prof. dr. Wim J. Van der Steen

Startdatum:	28 april 2009
Beroep:	Emeritus hoogleraar biologie en wijsbegeerte, componist, schrijver
Universiteit:	Vrije Universiteit
Website:	www.wimvandersteen.nl
Boeken:	7
Publicaties:	43

Op 30 december 2011 is prof. dr. Wim J. van der Steen op 71 jarige leeftijd overleden. We zullen hem enorm missen.

Bekijk hier het rouwbericht van zijn familie.

Schrijftraining

Schrijven was altijd een onderdeel van mijn werk, het leukste onderdeel. Als hoogleraar biologie en filosofie schreef ik veel artikelen en boeken. Mijn laatste boek, "Nieuwe wegen voor de geneeskunde", verscheen in 2008 bij uitgeverij SWP. Ook fictie heeft mijn hart. Ik publiceerde tevens een novelle, een gedichtenbundel en een kinderboek. Verder ben ik componist, maar dat heeft met schrijven niets te maken.

In mijn onderwijs aan de universiteit vormde schrijftraining een belangrijk onderdeel. Eigenlijk zou goed leren schrijven een belangrijke rol in de meeste opleidingen moeten hebben. Maar in Nederland is het, vreemd genoeg, slecht gesteld met schrijfonderwijs. Wat dat betreft streef ik altijd schrijftraining na zoals deze in de Angelsaksische landen wordt gegeven.

Lees verder op: www.wimvandersteen.nl

~ Publicaties ~

Verlichting: bron van ontregeling

28 June 2011, 21:49 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Politici komen soms bijeen tijdens de donkere uurtjes en soms zie je als je voor de buis zit ze ook debatteren als de duisternis is ingetreden. Wie zoiets ziet en van de hoed en de rand weet, begrijpt meteen hoe het komt dat onze politiek vaak in het ongerede raakt: De debatterende dames en heren [...]

Reacties (0)

biologie, politiek

Psychatrische stoornissen: rijp voor het vuilnisvat

4 June 2011, 09:01 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Toen ik ooit een tijd hard had gewerkt, besloot ik het twee weken rustig aan te doen. Lekker lang op bed liggen en veel slapen: heerlijk. Meditatieve rust, dat had ik vooral nodig. Niet druk aan de slag met mijn gebruikelijke bezigheden. Kennen jullie dat gevoel? Niets hoeft en je mag even niets interessant vinden. [...]

Reacties (1)

psychiatrie, wetenschappelijke fraude

Zonder geloof vaart niemand wel

12 November 2009, 23:49 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

“Wat doet de kat hier?” vraagt het kind aan zijn moeder. “Hij helpt grootmoeder naar de hemel te gaan” antwoord de moeder. Ze zitten naast het bed van de grootmoeder in een hospice in de VS. Oscar, de kat, twee jaar geleden als klein katje geadopteerd door het verplegend personeel van het hospice, wacht [...]

Reacties (2)

geloof, religie, Wetenschap

Chronische vermoeidheid: geen onoplosbaar probleem

4 November 2009, 08:57 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Chronische vermoeidheid is niet een ziekte. In gedachten hoor ik al de protesten van patiënten die langdurig ziek zijn van moeheid. Om misverstanden te voorkomen druk ik me wat nauwkeuriger uit: Chronische vermoeidheid is niet één ziekte maar een verzameling van allerlei verschillende manieren van ziek zijn.
De gangbare ziektetaal suggereert dat het wél om [...]

Reacties (1)

slaapstoornis, vermoeidheid, Wetenschap

Muziek: in het lijf geschreven

22 October 2009, 11:40 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Bijna alle mensen zijn in principe muzikaal. In principe: De aanleg om van muziek te genieten kont alleen tot ontwikkeling bij blootstelling aan muziek. De muzikaliteit van mensen zal nog uitgebreid ter sprake komen. Eerst nemen we een kijkje in het dierenrijk.
Dat sommige dieren muzikaal zijn en muziek maken, lijkt me evident. Ik denk in [...]

Reacties (1)

muziek, muzikaal, psyche, psychiatrie

Wie niet eet gaat dood

16 October 2009, 09:39 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Verkeerd eten kun je op veel manieren en de hedendaagse psychiatrie onderscheidt dan ook allerlei eetstoornissen. Die worden helaas wat al te vaak gebombardeerd tot psychische ziekte. Onlangs is bijvoorbeeld night eating syndrome, de gewoonte om ’s nachts veel te eten, tot ziekte uitgeroepen. Zo’n verzonnen ziekte leidt de aandacht af van een eetstoornis die [...]

Reacties (1)

alternatieve behandeling, psychiatrie, voeding

Psychopaten en criminelen: gek of slecht?

6 October 2009, 22:02 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Steeds vaker ervaar ik Nederland als een dolhuis om gek van te worden. Het is ons naar het hoofd gestegen. Aan het hoofd staan Hagenaars die prediken op de vrije markt in de waan dat alles daardoor goedkoper wordt. In werkelijkheid wordt het duurder, iets wat weldenkende burgers al lang weten.
Ook gewone burgers is gekte [...]

Reacties (2)

crimineel, psychiatrie, psychopaat, tbs

Medische ethiek: bakermat voor geloofshelden

2 October 2009, 08:44 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Wat is onze geneeskunde waard? Dat is een lastige vraag. We moeten om te beginnen onderscheid maken tussen wetenschappelijk onderzoek in de geneeskunde en geneeskunde als praktijk. Het onderzoek voedt de praktijk. Dat is althans de bedoeling.
De werkelijkheid is een beetje anders. Tussen theorie en praktijk is een steeds bredere kloof ontstaan doordat het onderzoek [...]

Reacties (2)

artsen, ethiek, medisch, psychiatrie

Een been om over te denken

1 October 2009, 11:45 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Niet altijd ging het lopen me de laatste tijd goed af. Lage rugpijn die uitstraalt in een been, daar loop ik soms een hele tijd mee rond. Het is een klacht waar veel mensen onder gebukt gaan. Daar komt bij dat de achillespees van mijn aangedane been pijn doet. De arts die ik raadpleegde [...]

Reacties (0)

benen, denken, vrouw

De vergaarbak van de angst

26 September 2009, 09:33 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Tegenwoordig is depressie een overdreven mode. Dat is niet terecht. Angst is veel belangrijker. Pathologische angst is wellicht de belangrijkste psychiatrische stoornis. Als je niet bang bent wanneer je een leeuw tegenkomt, dan is de kans groot dat het je slecht vergaat. Bang zijn is dan goed. Maar door allerlei oorzaken kan angst overdreven vormen [...]

Reacties (1)

angst, Antidepressiva, Medicijnen, psychiatrie

Oogkleppen: ramp of redding?

24 September 2009, 11:04 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

De gouden koets zag ik dit jaar niet, want ik wilde een column schrijven. Ik neem aan dat het als vanouds was: paarden met oogkleppen en daarachter onze vorstin met nog wat mensen in een goudkleurig voertuig.
Interessant aan dit gebeuren vind ik vooral de oogkleppen en de lage snelheid van de paarden en hun meesteres. [...]

Reacties (1)

gek, oogkleppen, psychiatrie

Een hoofd vol stof

22 September 2009, 09:51 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Het sprookje hierna is vreemd en gevaarlijk actueel. De vreemdheid is meteen zichtbaar, het gevaar komt later in beeld.
Ergens op aarde, onbekend voor ons, leven de praalhanzen, wezens met bijna onbegrensde macht. Moeilijk te begrijpen is voor ons wat de macht voedt. Praalhanzen hebben een hoofd met daarin een stof die bepaalt wat ze denken, [...]

Reacties (4)

hoofd, praalhans, sprookje, stof

Iemand zijn: kunst of kunstje?

20 September 2009, 11:05 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Rollen spelen, daar is na wat oefenen geen kunst aan. Betrapt op snoepen uit de koektrommel? Gewoon de vermoorde onschuld spelen. Je had het verkeerd begrepen en dacht dat de koekjes zo snel mogelijk op moesten. Vreemd gegaan? Gauw de rol van redder spelen. Je doel was alleen maar: leed van een mens in nood [...]

Reacties (1)

Onderzoek, psychotherapie, Wetenschap

Op zoek naar zure appels

11 September 2009, 16:36 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Ineens gaat me een groot licht op. De straat waar ik woon, de Maluslaan, bepaalt mijn doen en laten. Malus is de Latijnse naam van het geslacht appel. In de straat staan appelbomen waar heel kleine oneetbare appeltjes aan komen. De betekenis van het Latijnse woord is: slecht. Het tegenovergestelde van malus is bonus; dat [...]

Reacties (0)

appel, goed, slecht

Meer blauw, maar waar?

11 September 2009, 10:58 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Blauw spreekt me op veel manieren aan. Mijn ideaal is een blauwe lucht en een blauwe zee. Vermoedelijk delen velen dit met me, dat ligt voor de hand.
Minder voor de hand ligt een ander ideaal van me: meer blauw, niet alleen op straat maar ook in de tuin. Hier gaat het om de belangrijke vraag [...]

Reacties (0)

blauw, politie, politiek, straat

Alternatieve geneeskunde: alleen maar onzin?

9 September 2009, 16:15 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Op 13 december 1799 werd George Washington, oud-president van de VS, 67 jaar, wakker met de symptomen van verkoudheid. Snel zoeker werd hij. Doordat hij een belangrijk mens was, leidde zijn toestand tot onstuimige reacties in de medische wereld. Die zouden uiteindelijk leiden tot het afzweren van een eeuwenoude behandeling die nog steeds aanhangers had: [...]

Reacties (0)

alternatieve geneeskunde, geneeskunde, medische wetenschap

Geen geaardheid maar aardigheid

7 September 2009, 09:42 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Ik heb wel eens gehoord dat er behalve aardige ook onaardige mensen zijn. Aardige mensen kom ik regelmatig tegen. Mensen die als onaardig overkomen mijd ik en dus heb ik geen verstand van hen. Misschien bestaan ze alleen in mijn verbeelding. Dat echt slechte mensen bestaan, heb ik in eerdere columns aangegeven. Daar wil ik [...]

Reacties (0)

aardig, evil, goed, good, onaardig, slecht

Maagzuur als bron van inkomsten

5 September 2009, 21:01 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Een Nobelprijs is er de oorzaak van dat verstandelijk gehandicapten bij ons onverantwoord veel medicijnen krijgen.
In 2005 kregen Marshall en Warren de Nobelprijs voor hun ontdekking dat de bacterie Helicobacter pylori een oorzaak is van maaglijden. Aan hun ontdekking zit een interessante kant. Marshall testte de theorie door zichzelf te besmetten met Helicobacter en, ja [...]

Reacties (2)

maagzuur, nobelprijs, Wetenschap

De rechten van Roodkapje

1 September 2009, 12:30 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Gelukkig maar, zo betoogde ik in de vorige column, dat Vrouwe Justitia eindelijk haar naam eer mag aandoen. Vrouwelijke rechters hebben we tegenwoordig in overvloed.
Mooie vrouwen zijn het meestal, de rechters die je voor de buis zit. Zouden ze op uiterlijk schoon worden geselecteerd? En zo ja, zou dat dan terecht zijn? In mijn [...]

Reacties (1)

rechter, rechtszaak, roodkapje, sprookjes

Manne Justitia

1 September 2009, 10:58 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Vrouwe Justitia, dat is de correcte uitdrukking. Dat heeft me altijd verbaasd. Vroeger waren rechters vrijwel altijd mannen. Manne Justitia zou toen een betere uitdrukking zijn geweest. Maar goed, tegenwoordig zijn er zo veel vrouwelijke rechters dat de uitdrukking zichzelf bewijst.
Niet vrolijk ben ik nu. Dat komt doordat ik net het programma van TROS Radar [...]

Reacties (7)

justitie, kinderen, rechtsspraak, rechtszaak

Taalwegen of dwaalwegen?

31 August 2009, 15:12 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Vol verrassingen zit onze taal. In een eerdere column besprak ik al het woord “geestdrift” als voorbeeld. Met zo’n woord kun je naar hartelust manipuleren, zodat je eigen taalweg wordt tot dwaalweg van anderen. Laat ik eerst even wat andere voorbeelden geven van de mogelijkheden die een enkel woord biedt. Indianenverhalen: schijnbaar een onschuldig woord. [...]

Reacties (0)

doolhof, dwalen, dwaling, taal

Ritmes uit het gareel

31 August 2009, 14:27 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Het ontbreken van de juiste aandacht voor circadiane ritmes—dagnachtritmes opgewekt door onze biologische klok— is misschien wel de ingewikkeldste tekortkoming van de moderne geneeskunde. De geschiedenis van de te tekortkoming is zo mogelijk nog ingewikkelder. Het begon allemaal in 1960. Toen kwamen de kopstukken van het ritmiekonderzoek bijeen voor een van de Cold Spring [...]

Reacties (0)

balans, hormoon, ritme, ritmiek

De geest is weg; lang leve de geest

29 August 2009, 18:51 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Geestdrift kom je als het meezit genoeg tegen maar de geest is zoek en drift is taboe. De geest neemt veel vormen aan en dat is verwarrend. Geest betekent bijvoorbeeld ghost, maar je moet niet denken dat ghostwriters daarover schrijven. Die schrijvers zijn geesten, van een niet zo best soort, ze schrijven er niet [...]

Reacties (0)

filosofie, geest, psyche, ziel

Manipuleren: goed of slecht?

28 August 2009, 14:33 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Met morele dilemma’s kwam ik voor het eerst in aanraking toen ik vier was. Voor ons huis bevond zich een diepe sloot met een hoge kade ervoor en vanuit mijn bedje zag ik door he raam hoe Tommy, een vriendje van me, er in viel. Dat zou zijn dood kunnen betekenen; als vierjarige was ik [...]

Reacties (0)

hoogleraar, manipulatie, psychoanalyse

Medische wetenschap: melkkoe of boterberg?

27 August 2009, 19:01 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Al een hele tijd zit ik achter de computer columns te schrijven. Met schrik realiseer ik me ineens dat ik hierdoor wordt bedreigd door een ernstige kwaal, ADHoD, beschreven in de vorige column. Ik heb mezelf dus flink te pakken. Laat ik mezelf dus maar gaan citeren. Dat voorkomt verstandsverbijstering, het belangrijkste symptoom van de [...]

Reacties (0)

hoogleraar, medisch, psychiatrie, Wetenschap

ADHoD: een nieuwe vorm van verstandsverbijstering

27 August 2009, 10:53 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Blijkbaar blijft de Tweede Wereldoorlog alsmaar op mijn weg komen. Vergeten geschiedenis werpt op de oorlog nieuwe lichten. In eerdere columns liet ik dat zien. Hedennacht zette iemand die ik ken me opnieuw aan werk dat hierover gaat. Ik moest van hem de krant lezen (NRC Handelsblad zaterdag 23 augustus) omdat daarin staat dat [...]

Reacties (1)

ADHD, Geschiedenis, oorlog, psychiatrie

Het leven als stoelendans

26 August 2009, 17:22 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Als een schokgolf ging het nieuwtje door de gelederen van geleerde biologen. Dieren zijn vaak lief voor elkaar, zelfs tegenover anderen dan soortgenoten. Wie had dat gedacht? De evolutietheorie leert dat gedrag altijd een kwestie is van eigenbelang gericht op voortplanting. Alle reden om met de handen in het haar te zitten.
Ja, ik overdrijf, dat [...]

Reacties (5)

evolutie, gedrag, leven, stoelendans

De bloemetjes en de bijtjes

25 August 2009, 11:32 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Twee soorten mensen zijn er, mensen die mijn achtertuin mooi vinden en mensen die er met nauwverholen afschuw naar kijken. Dat de tuin soms afschuw oproept betekent voor mij dat de natuur in ons land niet vaak genoeg leidt tot kennis en vreugde.
Veel mensen kennen de natuur niet goed genoeg. Daar kan de [...]

Reacties (0)

column, hoogleraar, Mensen, natuur

De waarheid als koe

24 August 2009, 12:35 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

“Dat is een waarheid als een koe.”
Regelmatig probeer ik zo’n waarheid te vinden maar het lukt me zelden.
Hoe zou het gezegde zijn ontstaan? Ik stel me er het volgende bij voor. Als je wat over is van ons mooie polderland doorkruist, dan kun je koeien nauwelijks over het hoofd zien. De koeien die op stal [...]

Reacties (0)

column, psychiatrie, waarheid

Oorlog als bakermat van de psychiatrie

21 August 2009, 18:30 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Weinig professionals hebben de psychiatrie zo diepgaand beïnvloed als psychiaters in dienst van het leger van de VS, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daar gaat deze column over. Ter inleiding beschrijf ik heel kort een klein deel van de geschiedenis van de psychiatrie, met kanttekeningen bij diverse vormen van geschiedschrijving.
Laat ik beginnen met geschiedenis die wordt [...]

Reacties (3)

martelaar, oorlog, psychiater, psychiatrie

Algemene ontwikkeling: taboe in de geneeskunde?

20 August 2009, 17:59 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Gisteren brainstormde ik gezellig met een collega, generalist net als ik, op een terras. Bij het vijfde kop thee kwamen we te spreken over een oud wetenschappelijk meningsverschil. Ik denk dat een verband bestaat tussen migraine en kanker, de collega denkt van niet. We sloten een wedenschap af. Als ik vandaag gelijk krijg, trakteert hij [...]

Reacties (1)

geneeskunde, generalist, ontwikkeling

Roken: niet gek voor gekken

18 August 2009, 09:16 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Als ze niet een jaar of dertig geleden een beroemd Nobelprijswinnaar hadden bekogeld met rotte tomaten, dan kon ik nu rustig in restaurants genieten van rookconcumpties bij de maaltijd. Ik weet het, dit lijkt onwaarschijnlijk, maar ik zal mijn bewering in deze column het spijkerharde wetenschap aannemelijk maken.
Die spijkerharde wetenschap bij elkaar krijgen, dat [...]

Reacties (3)

kwakzalverij, roken, Wetenschap

Vrouwen: houd afstand

16 August 2009, 22:03 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Vrouwen hoor je als man eerbiedig op afstand te houden. In dat op afstand houden ben ik na jaren oefenen doorkneed geraakt; mijn ervaringen en adviezen over de juiste afstand staan beschreven in de bijlage.
Natuurlijk zijn er ook uitzonderlijke situaties waarin juist oneerbiedige nabijheid de gewenste houding is, maar daar wil ik het kies niet [...]

Reacties (0)

column, dame, etiketten, vrouw

Wie het weet mag het niet zeggen

16 August 2009, 12:23 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Velen benijden mij. Ik ben namelijk een van de weinigen die het weet en het mag zeggen. Als je eenmaal door hebt hoe het toegaat in ons land, dan begrijp je dit meteen. Ik ben columnist en columnisten mogen zeggen—schrijven, maar dat is ook een soort zeggen—wat ze weten. Ze mogen zelfs dingen zeggen die [...]

Reacties (1)

column, hoogleraar, waarheid, Wetenschap

Te veel zand

14 August 2009, 22:08 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Wat zou er met prinsjesdag gebeuren? Dat hangt af van de lotgevallen van een vorige column van me (openbaar vervoer: bron van pathologie?) en van de tekst die jullie hieronder aantreffen. Ik weet het, aannemelijk klinkt dit nog niet, maar jullie zullen het begrijpen als je dit stuk uit hebt.
Als je eenmaal ziet hoe de [...]

Reacties (2)

hoogleraar, maatschappij, Nederland

Migraine: Het bloed kruipt waar het niet gaan kan

12 August 2009, 15:44 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Als een half mens werd ik wakker, een paar weken geleden. Mijn rechter been deed het niet, mijn rechter arm ook niet. Zelfs mijn vingers wilden niet bewegen. Het duurde vrij lang voor ik het in de gaten had, want van zulke verschijnselen ben je echt even in de war.
Hemiplegie, zo heet dit verschijnsel, halfzijdige [...]

Reacties (1)

hersenen, hoofdpijn, migraine, Wetenschap

Openbaar vervoer: bron van pathologie?

7 August 2009, 18:33 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Op 26 juli 2009 besluiten mijn vriendin en ik vanuit Amstelveen per openbaar vervoer te reizen naar het Savelsbos in Zuid Limburg, een van de mooiste natuurgebieden die Nederland rijk is. Daar willen we gaan wandelen.
De reis verloopt voorspoedig, want we hebben de nodige voorzorgsmaatregelen genomen. Van te voren heel weinig drinken, hoewel dat op [...]

Reacties (0)

hoogleraar, pathologie, psychiatrie

Psychotherapie in plaats van pillen: welke therapie?

23 July 2009, 09:28 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

De psychiatrie heeft zich ontwikkeld tot biologische psychiatrie. Nu is de biologie best belangrijk voor het begrijpen van ziekten, maar allerlei andere vakken zijn dat ook. Diverse takken van de psychologie hebben bijvoorbeeld veel te melden over ziekte en gezondheid.
Psychologen hebben veel psychotherapieën ontwikkeld en in de praktijk gebracht. Door de honderden therapiebomen kun je [...]

Reacties (25)

Behandeling, psychotherapie, Wetenschap

Vier bengels in de psychiatrie

6 July 2009, 10:48 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Van bengels heb ik altijd gehouden. Maar dan moet het wel gaan om bengels van het goede soort: goede mensen die aandacht vragen voor belangrijke onaangename waarheden.
Mijn taal leg ik even uit:

goed: a) moreel goed; b) wetenschappelijk goed, dus thuis in meer dan één vakgebied
aandacht vragen: de juiste mensen aanspreken of aanschrijven; de juiste mensen [...]

Reacties (0)

ethiek, pseudowetenschap, psychiatrie

Rollen voor genen

18 June 2009, 10:40 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Psychiatrische stoornissen zijn genetisch (erfelijk) bepaald.
Deze stelling zullen niet veel mensen voor hun rekening nemen. Velen, ook veel onderzoekers, zullen het daarentegen eens zijn met de meer voorzichtige stelling dat psychiatrische stoornissen voor een deel erfelijk bepaald zijn.
Met de voorzichtige stelling ben ik het niet eens. Mijn reden is niet dat de stelling naar [...]

Reacties (1)

genen, genetica, psychiatrie, Wetenschap

Voeding: een verwaarloosd thema in de psychiatrie

26 May 2009, 21:22 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Der Mensch ist was er isst. De mens is wat hij eet. Vooral in het Duits klinkt het leuk. Zou er wat in zitten? Duidelijk is in ieder geval dat onze voeding veel invloed heeft op de samenstelling van ons lichaam. Als we niet goed eten, protesteert ons lichaam met ziekteverschijnselen en ook voor [...]

Reacties (0)

psyche, psychiatrie, voeding

Infecties en het immuunsysteem: Meer aandacht is nodig in de psychiatrie

1 May 2009, 22:01 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Een gangbare opvatting in de psychiatrie is dat psychiatrische stoornissen worden veroorzaakt door een onbalans van neurotransmitters, stoffen die zorgen voor de overdracht van prikkels in het zenuwstelsel, in de hersenen. Deze opvatting deugt niet, of is op zijn minst eenzijdig, iets wat ik in latere artikelen zal toelichten.
Voorzover er al iets mis is met [...]

Reacties (1)

immuunsysteem, infecties, psyche

Psychiatrie: wetenschappelijke onvolledigheid in beeld gebracht

25 August 2008, 11:45 ~ Door prof. dr. Wim J. Van der Steen

Per jaar verschijnen in de geneeskunde meer dan twee miljoen wetenschappelijke artikelen. Het vóórkomen van onvolledigheid in artikelen, en in handboeken, is dan ook niet verbazingwekkend. Soms is de onvolledigheid structureel. Dat is zorgwekkend. Prof. Dr. Wim J. van der Steen stelt in dit artikel de structurele onvolledigheid in de psychiatrie aan de orde.

Reacties (1)

psychiatrie, Wetenschap

Boeken van de auteur

Geneeskunde tussen Geleerdheid en Gezond Verstand

PUBLIKATIES WIM J. VAN DER STEEN

Wetenschappen en filosofie

W.J. van der Steen. Atmospheric air pressure and egg production of Lymnaea stagnalis under laboratory conditions. Malacologia 5: 49, 1966.
W.J. van der Steen. The influence of environmental factors on the oviposition of Lymnaea stagnalis (L.) under laboratory conditions. Archives Néerlandaises de Zoologie 17: 403-468, 1967 (thesis).
W.J. van der Steen. A comment on vitalistic principles. Journal of Theoretical Biology 24: 123-125, 1969.
W.J. van der Steen. Note on the effect of excessive amounts of food on the reproduction of Lymnaea stagnalis (L.) (Gastropoda: Pulmonata). Netherlands Journal of Zoology 18: 411-414, 1968.
W.J. van der Steen, N.P. van den Hoven and J.C. Jager. A method for breeding and studying freshwatersnails under continuous water change, with some remarks on growth and reproduction in Lymnaea stagnalis (L.). Netherlands Journal of Zoology 19: 131-139, 1969.
J.W. Mooij-Vogelaar, J.C. Jager and W.J. van der Steen. The effect of density changes on the reproduction of the pond snail Lymnaea stagnalis (L.). Netherlands Journal of Zoology 20: 279-288, 1970.
W.J. van der Steen. The relation of biology to physics and chemistry - an evaluation of some recent issues in the phiosophy of science. Acta Biotheor. 19: 186-211, 1970.
W.J. van der Steen. Periodic oviposition in the freshwater snail Lymnaea stagnalis : a new type of endogenous rhythm. Acta Biotheoretica 19: 87-93, 1970.
W.J. van der Steen. Hempel's view on functional explanation, some critical comments. Acta Biotheoretica 20: 171-178, 1971.
W.J. van der Steen and J.C. Jager. Biology, causality and abstraction, with illustrations from a behavioural study of chemoreception. Journal of Theoretical Biology 33: 265-278, 1971.
W.J. van der Steen. Ecology, evolution and explanatory patterns in biology. Journal of Theoretical Biology 36: 593-616, 1972.
W.J. van der Steen, J.C. Jager and D. Tiemersma. The influence of food quantity on feeding, reproduction and growth in the pond snail Lymnaea stagnalis (L.), with some methodological comments. Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 76: 47-60, 1973.
J.W. Mooij-Vogelaar, J.C. Jager and W.J. van der Steen. Effects of density levels and changes in density levels on reproduction, feeding and growth in the pond snail Lymnaea stagnalis (L.). Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 76: 245-256, 1973.
W.J. van der Steen. Inleiding tot de wijsbegeerte van de biologie. Oosthoek, Utrecht, 1973.
W.J. van der Steen. Wijsbegeerte, methodologie en biologie: op weg naar een zinvolle verwarring. Vakblad voor Biologen 53: 318-321, 1973.
W.J. van der Steen. Review of M.A. Simon: The matter of life. Acta Biotheoretica 22: 142-150, 1973.
W.J. van der Steen and W. Boontje. Phylogenetic versus phenetic taxonomy: a reappraisal. Systematic Zoology 22: 55-63, 1973.
J.W. Mooij-Vogelaar and W.J. van der Steen. Effects of density on feeding and growth in the pond snail Lymnaea stagnalis (L.). Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 76: 61-68, 1973.
J.W. Mooij-Vogelaar, J.C. Jager and W.J. van der Steen. Effects of density and oxygen on feeding in de pond snail Lymnaea stagnalis (L.). Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 78:206-215, 1975.
W.J. van der Steen. Classificatie van disciplines: evolutie of verstarring? Vakblad voor Biologen 55: 241-243, 1975.
M.J.W. Jansen and W.J. van der Steen. Mathematics and methodology in experiments on density effects, illustrated by studies on the freshwatersnail Lymnaea stagnalis (L.). Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 78: 198-205, 1975.
W.J. van der Steen. Some comments on "reduction". Acta Biotheoretica 24: 163-167, 1975.
W.J. van der Steen. Effects of crowding in freshwatersnails: reality or myth? Malacologia 16: 265-266, 1977.
J.C. Jager, N. Middelburg-Frielink, J.W. Mooij-Vogelaar and W.J. van der Steen. Effects of oxygen and food location on behaviour in the freshwatersnail Lymnaea stagnalis (L.). Proceedings Koninklijke Nederlandse Akadademie van Wetenschappen C 82, 177-180, 1978.
W.J. van der Steen and A. ter Maat. Theoretical studies on animal orientation I. Methodological appraisal of classifications. Journal of Theoretical Biology 79: 223-234, 1979.
W.J. van der Steen. The classification of disciplines in biology: a plea for pluralism. Acta Biotheoretica 29: 95-100, 1980.
W.J. van der Steen. Molecularisering in de biologie: unificatie of fragmentatie? Vakblad voor Biologen 60: 80-82, 1980.
W.J. van der Steen. Testability and temperature adaptation. Oikos 37: 123-125, 1981.
W.J. van der Steen. Temperature adaptation and the predictive force of hypotheses, a reply to Hainsworth. Oikos 39: 282-283, 1982.
B. Voorzanger and W.J. van der Steen. New perspectives on the biogenetic law? Systematic Zoology 31: 202-205, 1982.
W.J. van der Steen. Algemene methodologie voor biologen. Bohn, Scheltema & Holkema, Utrecht & Antwerpen, 1982.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology I. Testability and tautologies. Acta Biotheoretica 32: 207-215, 1983.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology II. Appraisal of arguments against adaptationism. Acta Biotheoretica 32: 217-222, 1983.
W.J. van der Steen. Methodological aspects of migration and orientation in fishes. In: G.D. McCleave et al., Mechanisms of migration in fishes, Plenum, pp. 421-444, 1984.
W.J. van der Steen. Grenzen van de wetenschap. In: E. Musschenga (ed.), Onderwijs in de natuurwetenschappen en morele vorming, ten Have, Ch. 1, 1984.
W.J. van der Steen. De waarde van de evolutietheorie. In: E. Musschenga (ed.) Onderwijs in de natuurwetenschappen en morele vorming, ten Have, Ch. 3, 1984.
W.J. van der Steen and B. Voorzanger. Sociobiology in perspective. Journal of Human Evolution 13: 25-32, 1984.
W.J. van der Steen and B. Voorzanger. Methodological problems in evolutionary biology. III. Selection and levels of organization. Acta Biotheoretica 33, 199-213, 1984.
W.J. van der Steen and M. Scholten. Methodogical problems in evolutionary biology. IV. Stress and stress tolerance, an excercise in definitions. Acta Biotheoretica 34: 81-90, 1985.
W.J. van der Steen. Overpeinzingen over biologie. In: M.C. Doeser and A.W. Musschenga (eds.), Maatschappelijke relevantie van wetenschap: nonsense of no-nonsense? Kok, Kampen, pp. 47-59, 1985.
C. Houtman, S. de Jong, A.W. Musschenga and W.J. van der Steen. Schepping en evolutie, het creationisme een alternatief? Kok, Kampen, 1986.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. V. The import of supervenience. Acta Biotheoretica 35: 185-191, 1986.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. VI. The force of evolutionary epistemology. Acta Biotheoretica 35: 193-204, 1986.
W.J. van der Steen and B. Voorzanger. Methodological problems in evolutionary biology. VII. The species plague. Acta Biotheoretica 35: 205-221, 1986.
P.B. Sloep and W.J. van der Steen. The nature of evolutionary theory: the semantic challenge. Biology and Philosophy 2: 1-15, 1987.
P.B. Sloep and W.J. van der Steen. Syntacticism versus semanticism: another attempt at dissolution. Biology and Philosophy 2: 33-41, 1987.
J.D. McCleave, J.J.M. Bedaux, P.G. Doucet, J.C. Jager, J.T.L. Jong, W.J. van der Steen and B. Voorzanger. Statistical methods for analysis of plankton and nekton distribution, with application to selective tidal stream transport of juvenile American eels (Anguilla rostrata). Journal de Conservation International et Exploration de la Mer 44, 90-103, 1987.
W.J. van der Steen and P.J. Thung. Faces of medicine: A philosophical study. Kluwer, Dordrecht, 1988.
W.J. van der Steen and P.B. Sloep. Mere generality is not enough. Biology and Philosophy 3, 217-219, 1988.
W.J. van der Steen. Review of B. Rensch, Probleme genereller determinierheit allen Geschehens. Acta Biotheoretics 37, 189-192, 1988.
P.B. Sloep and W.J. van der Steen. A natural alliance of teaching and philosophy of science. Educational Philosophy and Theory, 20, 24-32, 1988.
W.J. van der Steen. Een Gordiaanse knoop, beschouwingen over de verwevenheid van biologie en wijsbegeerte. Biovisie 68, 226-227, 1988 (part I); Biovisie Magazine 2 / April, 34-37, 1989 (part II).
W.J. van der Steen. Is geneeskunde anders? In: M.C. Doeser and A.W. Musschenga (eds), De werkelijkheid van de wetenschappen, pp. 63-76. Kok, Kampen, 1989.
W.J. van der Steen. Biologie bij bewustzijn. In: M.C. Doeser and A.W. Musschenga (eds), De werkelijkheid van de wetenschappen, pp. 53-62. Kok, Kampen, 1989.
W.J. van der Steen. Interdisciplinary integration in biology? An overview. Acta Biotheoretica 38, 23-36, 1990.
W.J. van der Steen. Concepts of biology, a survey of methodological principles. Journal of theoretical Biology 143, 383-403, 1990.
W.J. van der Steen. Gedrag: wat zit er achter? Bespreking van H. Smit, De biologie en methodologie van aanleg en omgeving. Kennis en Methode 14, 230-236, 1990.
W.J. van der Steen. Waar houdt wetenschap op? Natuurkundige Voordrachten N.R. 68, 113-123, 1990.
P.B. Sloep and W.J. van der Steen. Philosophy of biology, faithful or useful? Review of R.P. Thompson, The structure of biological theories. Biology and Philosophy, 6, 93-98, 1991.
W.J. van der Steen. Natural selection as natural history. Biology and Philosophy 6, 41-44, 1991.
W.J. van der Steen. Denken over geneeskunde. Een praktische filosofie voor de gezondheidszorg. De Tijdstroom, Lochem, 1991.
W.J. van der Steen. Allerlei holismen. IDAG Attenderingsbull. 6, 9-12, 1991. (Herdruk van "Denken over Geneeskunde", hfdst. 7.)
W.J. van der Steen. Herhaling en eenmaligheid: tijd in de biologie. In: H.J. Boersma e.a., Aspecten van tijd, Kok, Kampen, pp. 40-49, 1991.
W.J. van der Steen. Ethiek, een algemene wetenschap? Filosofie en Praktijk 12, 125-137, 1991.
W.J. van der Steen and H. Kamminga. Laws and natural history in biology. British Journal for the Philosophy of Science 42, 445-467, 1991.
W.J. van der Steen. Denken over geneeskunde: een repliek. VFG-bulletin maart, 14-15, 1992.
W.J. van der Steen. Liever geen wetenschapsfilosofische supertheorieën. Kennis en Methode 16, 278-289, 1992.
W.J. van der Steen and A.W. Musschenga. The issue of generality in ethics. Journal of Value Inquiry 26, 511-524, 1992.
W.J. van der Steen. Ethics, animals and the environment: a review of recent books. Acta biotheoretica 40, 339-347, 1992.
P. Haccou and W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. IX. The testability of optimal foraging theory. Acta Biotheoretica 40, 285-295, 1992.
W.J. van der Steen. A practical philosophy for the life sciences. SUNY Press, Albany, 1993.
R. Burian and W.J. van der Steen. Special issue on integration in biology, Introduction. Biology and Philosophy 8, 255-257, 1993.
W.J. van der Steen. Towards disciplinary disintegration in biology. Biology and Philosophy 8, 259-275, 1993.
W.J. van der Steen. Additional notes on integration. Biology and Philosophy 8, 349-352, 1993.
W. J. van der Steen and P.B. Sloep. Philosophy, education, and the explosion of knowledge. Interchange 24, 19-28, 1993.
W.J. van der Steen. Towards a practicable methodology for medicine: The impact of conceptual analysis. Perspectives in Biology and Medecine 36, 580-591, 1993.
W.J. van der Steen. De wonderlijke wegen van de evolutie. Bespreking van S.J. Gould, De duim van de panda. Filosofie Magazine 2(9), 57, 1993.
W.J. van der Steen. Theologie, ook een gewone wetenschap? In: W.B. Drees (ed.), Denken over God en wereld: Theologie, natuurwetenschap en filosofie in wisselwerking. Kok, Kampen, 1994.
W.J. van der Steen. No generality in ecology: Implications for environmental policy. In: J.H. Tallis, H.J. Norman and R.A. Benton (eds), Proceedings of the VI International Congress of Ecology, Manchester, 21-26 August 1994.
W.J. van der Steen. Review of H.-J. Rheinberger, Experiment, Differenz, Schrift. History and Philosophy of the Life Sciences 16, 354-355, 1994.
W.J. van der Steen. New ways to look at fitness. History and Philosophy of the Life Sciences 16, 479-492, 1994.
W.J. van der Steen. Facts, Values, and Methodology: A New Approach to Ethics. Rodopi, Amsterdam and Atlanta, 1995.
W.J. van der Steen. The demise of monism and pluralism in environmental ethics. Environmental Ethics 17, 209-220, 1995.
W.J. van der Steen. Altruism and egoism in ethics: Dispensing with spurious generality. Journal of Value Inquiry 29, 31-44, 1995.
W.J. van der Steen. Is rationaliteit wel iets? Filosofie Magazine 4, 27-29, 1995.
W.J. van der Steen. Screening-off and natural selection. Philosophy of Science 63, 113-119, 1996
R. Burian, R.C. Richardson and W.J. van der Steen. Against generality: Meaning and reference in genetics and philosophy. Studies in History and Philosophy of Science 27, 1-29, 1996.
W.J. van der Steen. Fighting against umbrellas: An essay on consciousness. In M.Dol, S. Kasanmoentalib, S. Lijmbach, E. Rivas & R. van den Bos (eds), Animal consciousness and animal ethics, pp. 17-31, Van Gorcum, Assen, 1997.
W.J. van der Steen. Ruimte voor religie. In: W.B. Drees (ed.), De mens: meer dan materie. Religie en reductionisme, pp. 8-20. Kok, Kampen, 1997.
W.J. van der Steen. 'Life' as a concept: Limitations of science in the search for ultimate meaning. Ultimate Reality and Meaning 20, 265-281,1997
W.J. van der Steen. Limitations of general concepts: A comment on Emmeche's definitions of 'life'. Ultimate Reality and Meaning 20, 317-320, 1997
W.J. van der Steen. Toward a philosophical understanding of evolution. Review of R.N. Brandon, Concepts and Methods in Evolutionary Biology. Journal of Evolutionary Biology 10, 135-137, 1997
J.M. Morse, C. Mitcham and W.J. van der Steen. Compathy or physical empathy: Implications for the caregiver relationship. J. Medical Humanities 19, 73-87, 1998
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. X. Natural selection without selective agents. Acta Biotheoretica 46, 99-107, 1998.
H. Looren de Jong and W.J. van der Steen. Biological thinking in evolutionary psychology: rockbottom or quicksand? Philosophical Psychology 11, 183-205, 1998.
W.J. van der Steen. Forging links between philosophy, ethics, and the life sciences: A tale of disciplines and trenches. History and Philosophy of the Life Sciences 20, 233-248, 1998.
W.J. van der Steen. Bias in behavior genetics: An ecological perspective. Acta Biotheoretica 46, 369-377, 1999.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. XI. Optimal foraging theory revisited. Acta Biotheoretica 46, 321-336, 1999.
W.J. van der Steen and H.A. van den Berg. Dissolving disputes over genic selectionism. Journal of Evolutionary Biology 12, 184-187, 1999.
H. Looren de Jong and W.J. van der Steen. Evolutiebiologie: voer voor psychologen? Psychologie en Maatschappij 23, 34-43, 1999.
W.J. van der Steen. Concepts of function in biology. Review of C. Allen, M. Bekoff, and G. Lauder (eds), Nature's purposes: Analyses of function and design in biology, MIT Press, Cambridge, 1998. Journal of Evolutionary Biology 12, 198-199, 1999.
W.J. van der Steen. Evolution and altruism. Journal of Value Inquiry 33, 11-29, 1999.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. XII. Against evolutionary ethics. Acta Biotheoretica 47, 47-57, 1999.
W.J. van der Steen. Praktische wetenschapsfilosofie. In: bronnenboek algemene natuurwetenschappen, Samson, Alphen aan de Rijn, pp. 1-25, 1999.
A.W. Musschenga and W.J. van der Steen. Empirie in de ethiek en empirische ethiek. Kennis en Methode 23, 155-166, 1999.
A.W. Musschenga and W.J. van der Steen (eds), Reasoning in ethics and the law: Theory, principle, and judgment. Ashgate, Aldershot, 1999.
A.W. Musschenga and W.J. van der Steen. Introduction. In A.W. Musschenga and W.J. van der Steen (eds), Reasoning in ethics and the law: Theory, principle, and judgment. Ashgate, Aldershot, 1999.
W.J. van der Steen. Parallels between science and ethics. In A.W. Musschenga and W.J. van der Steen (eds), Reasoning in ethics and the law: Theory, principle, and judgment. Ashgate, Aldershot, 1999.
W.J. van der Steen. Methodological problems in evolutionary biology. XIII. Evolution and knowledge. Acta Biotheoretica 78, 73-84, 2000.
W.J. van der Steen. Mogelijkheden en onmogelijkheden van de evolutiebiologie. Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte, 92, 3-18, 2000.
W.J. van der Steen. Bespreking van A.G. Wouters, Explanation without a cause. Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte 92, 108-109, 2000.
W.J. van der Steen. Evolution as natural history: A philosophical analysis. Praeger, Westport, 2000, ix + 187 pp.
W.J. van der Steen. Chronic fatigue syndrome: A matter of enzyme deficiencies? Medical Hypotheses 54, 853-854, 2000.
W.J. van der Steen. Niche construction: A pervasive force in evolution? Behavioral and Brain Sciences 23, 162-163, 2000.
W.J. van der Steen. Science, religion and experience. American Philosophical Quarterly 40, 339-349, 2000.
W.J. van der Steen and V.K.Y. Ho. Methods and morals in the life sciences: A guide for writing and analyzing scientific texts. Praeger, Westport. 2001.
W.J. van der Steen and V.K.Y. Ho. Drugs versus diets: disillusions with Dutch health care. Acta Biotheoretica 49, 125-140, 2001.
J. Parlevliet and W.J. van der Steen. De toekomst van de Amstelveense Poel. Nota van de fractie D66 voor het gemeentebestuur Amstelveen, 2002.
W.J. van der Steen. Dissolving the elusiveness of altruism. Behavioral and Brain Sciences, 2002 (online).
W.J. van der Steen. Assessing overmedication: Biology, philosophy and common sense. Acta Biotheoretica 51, 151-171, 2003.
W.J. van der Steen, V.K.Y. Ho and F.J. Karmelk. Beyond boundaries of biomedicine: Pragmatic perspectives on health and disease. Rodopi, Amsterdam, 2003.
W.J. van der Steen. De blingheid van dubbelblind. Tijdschrift voor Integrale Geneeskunde, 6, 357-360. 2003.
W.J. van der Steen and J. Hoomans. Zwerven door het achtereland van de geneeskunde. I. Geneeskunde tussen geleerdheid en gezond verstand. Damon, Budel,, 2004.
W.J. van der Steen. Verborgen wetenschap. Tijdschrift voor Integrale Geneeskunde 20, 341-348, 2004.
W.J. van der Steen. Infectious biology: curse of blessing? Reflections on biology in other disciplines, with a case study of migraine. In T.A.C. Reydon & L. Hemerik (eds): Current Themes in Theoretical Biology: A Dutch Perspective, pp. 71-94. Springer, Dordrecht, 2005.
V.K.Y. Ho and W.J. van der Steen. Tussen geneeskunde en geneeskunst: De waarde van evidence voor de praktijk. Huisarts en Wetenschap 48, 337-340, 2005.
W.J. van der Steen. Milieuethiek: leidraad of dwaallicht? In J.J. Boersema, B. Bakker and E. Koster (eds): Het gewicht van groen, motieven voor natuurbehoud en natuurbescherming, pp. 69-90. Kok, Kampen, 2005.
W.J. van der Steen and V.K.Y. Ho. De polsslag van de tijd: biologische klok heeft verreikende implicaties voor de geneeskunde. Medisch Contact 61, 146-148, 2006.
W.J. van der Steen. De verborgen wetenschap—Wat is wijsheid: over boekenwijsheid, eigenwijsheid in onderzoek in de geneeskunde. In R. van Wijk & C. Aakster (eds), Integrale geneeslunde, overzicht en prospect, pp. 285-291. Stichting TIG, Harderwijk, 2006.
W.J. van der Steen. Pillen of diëten? Een actueel probleem voor ethici. In de Marge 15, 14-19, 2006
W.J. van der Steen en V.K.Y Ho. Biologische ritmiek en mobiele telefonie: wetenschappelijke herwaardering van een maatschappelijke controverse. Nieuwsbrief Werkgroep Elektrische Overgevoeligheid (WEO) nr. 14, supplement 1, 11 p., 2006.
W.J. van der Steen en V.K.Y. Ho. Diets and circadian rhythms: challenges from biology for medicine. Acta Biotheoretica, 54, 267-275, 2006.
W.J. van der Steen en Lan Kiauw de Munck-Khoe. Biologische ritmiek: implicaties voor fytotherapie. Nederlands Tijdschrift voor Fytotherapie 20(1), 12-14, 2007.
W.J. van der Steen. Nieuwe wegen voor de geneeskunde. SWP, Amsterdam, 2008.
W.J. van der Steen. Biologie en geneeskunde. Kennis van levensbelang blijft onbenut. Actuele Onderwerpen, maart 2008.
W.J. van der Steen. Nieuwe wegen voor de psychiatrie. SWP, Amsterdam, 2009.
Ho, V.K.Y. & W.J. van der Steen. Een verschil van dag en nacht: Implicaties van de biologische klok voor de zorg. Tijdschrit voor Verpleegkunde, in press.
A.W. Musschenga, W.J. van der Steen & V.K.Y. Ho. The business of drug research: a mixed blessing. Verschijnt als boekhoofdstuk bij Pittsburgh University Press, in press.
Ho, V.K.Y. & W.J. van der Steen. Een verschil van dag en nacht: Implicaties van de biologische klok voor de zorg. Verpleegkunde, 3, 28-30, 2009.
W.J. van der Steen. Zoder geloof vaart niemand wel. Spiegelbeeld, 17 (4), 28-31.
A.W. Musschenga, W.J. van der Steen & V.K.Y. Ho. The business of drug research: a mixed blessing. In: H. Radder (ed),The commodification of academic research: science and the modern university Pittsburgh University Press, Pittsburgh, in press.
W.J. van der Steen. Gezondheidszorg: van harte beterschap? Een kijkje in de keuken van de psychiatrie. Ankh-Hermes, Deventer, 2011.

Composities (muziek) verschenen bij Cantique, Rijssen

Zes meditaties over een thema voor orgel, 2005
Contrapuntische psalmkoralen, 10 delen, 2005-2006
Kleine oden: voordrachtstukjes voor pianospelers, 2006
Tussen hemel en aarde: koraal voor orgel, 2006
Passacaglia, intermezzo en koraal, psalm 51. In: Met blijke klanken, deel 1, 2007.
“Ik kniel aan Uwe kribbe neer”, prelude, passacaglia en koraal. In : Kerstliederen voor orgel 2.
“O hoofd vol bloed en wonden”, thema met varieties voor orgel. In: Orgelmuziek vor Passie en Pasen, 2008.
Tien intermezzi voor fluit en piano / orgel, 2008.

Composities (muziek) verschenen bij bladmuziekplus (internet)

Alle eendjes, twaalf kinderliedjes aan de piano, 2009.
Sonate voor orgel, in press.

Literair werk

Het andere land. Een novelle voor zwervers op zoek naar een betere wereld. Free Musketeers, 2008.
Lief en leed. Gedichten. Free Musketeers, 2008.
Vogels zien en horen (kinderboek). KNNV-uitgeverij, 2009.

Tweets

Zoeken

Tros Radar undercover bij farmaceutische bedrijven

De Pillen Maffia

Archief

Labels

Links

Forum discussies

Meta

Statistieken

prof. dr. Wim J. Van der Steen

Schrijftraining

~ Publicaties ~

Boeken van de auteur

PUBLIKATIES WIM J. VAN DER STEEN

Wetenschappen en filosofie

Composities (muziek) verschenen bij Cantique, Rijssen

Composities (muziek) verschenen bij bladmuziekplus (internet)

Literair werk